عالمى است بىمانند و فاضلى دانشمند . از تأليفات اوست كتاب مواقف و شرح مختصر ابن حاجب . در سنهء هفتصد و شصت وفات نموده و آن ، در اوايل سلطنت آل مظفّر « 1 » بوده [ است ] . آثار قديمهء تادوان خفر تادوان يكى از قراء بلوك خفر است ؛ و ذكر خفر را پيش از اين نگاشته‌ام . امّا تادوان مسافتش تا شهر خفر ، سه فرسنگ است ( 57 ) . در آنجا تنگى است ميان دو كوه كه چندان به هم فاصله ندارند . در آن تنگ ، از دو طرف ، به رديف ، خانه‌هاى بزرگ و غرفه‌ها ، در سنگ نقر شده . از پائين كه به بالا نظر افكنند ، محلّ تماشا است و چون در آن غرف پا نهند ، مقام حيرت . تمام ، دخمه بوده كه اموات را در آنها مىگذارده‌اند و خطوطى در آنها ديده نمىشود ؛ يكى از آن دخمه‌ها ، بسيار وسيع و گشاده است و مثل بازار ، طولانى ؛ جز به مدد چراغ ، در آن نتوان گردش نمود ؛ بعضى برآنند كه انتهايش ديده نشده است ؛ زيرا كه بسى هولناك و بيم هلاك است . مىنمايد آن كه دخمه‌ها ، قبور سلاطين باشد . آثار قديمه در افغانستان مكانى است ما بين بلخ و كابل . در زمين مرتفعى ، بر پشته‌هاى كوه هندوكش « 2 » واقع شده . در حول آن آثار ، بناى بسيار و همه خرابه است و آن خرابه‌ها در قديم ، شهر بوده [ 414 f ] كه آن را شهر « گلگله » مىناميده‌اند و قريب به آنجا ، دره‌ّاى است كه در آن ، صورتها ، حجّارى نموده‌اند كه بسيار عجيب و غريب مىنمايند . ( از جمله ) ، در يك سنگ عمودى كه آن عبارت است از قطعات احجارى كه بر روى هم گذارده‌اند و

--> ( 1 ) . آل مظفّر : هفت نفر از سلاطين‌اند كه اوّل آنها مبارز الدّين محمّد بن مظفّر است كه در سنهء هفتصد و پنجاه و چهار ، شيراز را فتح نمود ؛ دوّم شاه شجاع كه خواجه حافظ او را مدح گفته ذكر آنها در تواريخ مسطور است . ( 2 ) . هندوكش : گويند در اصل ، هندوكه بوده و كه مخفف كوه است و آن فاصل است ميان هندوستان و تركستان و قسمتى از افغانستان .